هنر براى خلق زیبایى است، هنر رهنمود آفریدگار زیبا و پدید آورنده جمال و زیبائى است، هر چه خوب و زیباست در اوست، و از اوست، و براى اوست. خداى آفریننده زیباست و زیبائى‏ها را دوست دارد، و مى‏خواهد ما نیز زیبا باشیم و زیبا بگوئیم، زیبا بنویسم و زیبا سخن گفته و زیبا بسرائیم. در واقع تمام آیاتی که زیبایی های نظام آفرینش و موجودات عالم هستی را به تصویر کشیده و توصیف کرده است از آیات هنری قرآن کریم به شمار می آید بیان نظم و ظرافت و پیچیدگی حاکم بر موجودات هستی مانند سیارات و ستارگان و ماه و خورشید و چگونگی. رشد و نمو گیاهان و حیوانات و به خصوص مراحل خارق العاده شکل گیری و تکامل جنین انسان که در سوره های حج و مومنون به عالی ترین صورت ترسیم شده و نیز آیاتی که چهره بهشت و احوال اهل آن و نیز چهره جهنم و احوال جهنمیان را به رشته تصویر می کشد همگی از آیات هنری قرآن محسوب می گردند . در احادیث فراوانی این مضمون وارد شده که : الله جمیل یُحبّ الجمال . در منابع روائى شیعه و در نهج‏البلاغه انواع هنر مورد توجه است، زیرا: پل ارتباطى انسان‏ها با واقعیت‏ها هنر است، هنر واقعیت‏ها را براى تمام اقشار جامعه قابل درک مى‏کند؛ به همه مى‏شناساند؛ در حقیقت رسالت هنر همگانى کردن واقعیت‏ها است. و این رسالت مهم «هنر» جوانب گوناگونى دارد به چند مورد اشاره مى‏شود. 1- هنر سخنورى: از هنرهاى ارزشمندى است که هم مى‏تواند احساس مردم را و هم عقل و جان انسانها را سیراب کند آرمان ببخشد. چنانکه امیرالمؤمنین با خطابه خود (قاصعه) جان‏ها را عوض مى‏کرد، اشک را جارى مى‏ساخت و دلها را بهم گره مى‏زد. در پرتو یک سخن اخلاقى امام على(ع) یار دلدارش «همام» ناله‏اى زد و قالب تهى کرد. 2- هنر نویسندگى و هنر قصه‏نویسى: قرآن کریم و سخنان معصومین(ع) خصوصاً حضرت على(ع) داستانهاى گذشتگان و ماجراى تلخ و شیرین زمان را بسیار جالب و روشن با استفاده از هنر تجسّمى بیان فرموده است. (براى نمونه سوره قصص، کهف و نامه 31 و 25 نهج‏البلاغه مطالعه شود). 3- هنر و جاذبه شعر: امامان معصوم(ع) به شعر و هنر آرمان و هدف بخشیدند. هم در نیایش به صورت شعر با خداى خود حرف زده‏اند و هم در بحث و گفتگوى سیاسى با سرودن شعر دشمن را محکوم کرده‏اند. در این مورد ائمه(ع) عموماً و امام حسین(ع) خصوصاً یکّه تاز میدان حماسه و مناجات در قالب شعر مى‏باشند. حماسه و رجزها و مناجات عاشورا شاهد صادق بر این مدعاست. در این مورد ر.ک: دیوان على‏بن ابى‏طالب، سیدمحسن امین. فرهنگ جامع سخنان امام حسین(ع)، ترجمه على مؤیدى، نشر معروف. 4- هنر آهنگ و صدا و لحن: این هنر از ابزارهاى مهم در پیشبرد اهداف متعالى است. آهنگ و موسیقى قرآن در ایجاد جذبه و تسخیر قلوب حرف اول را مى‏زند. و صوت زیبا و دلنشین نیز از این قاعده مستثناء نیست. چنانکه در روایت وارد شده است حضرت على(ع) قرآن که مى‏خواند هیچ صدائى و هیچ قارى قرآنى یاراى مقابله با او را نداشت. و هم‏چنین وقتى صداى قرآن امام سجاد(ع) به خیابان مى‏رسید مردم چنان مجذوب مى‏شدند که صف طولانى در کوچه ایجاد مى‏شد. (الگوهاى رفتارى: امام على(ع)، محمد دشتى، ج 6، ص 39) 5- هنر نمایشنامه: در منابع روائى شیعه به فیلم و نمایشنامه و بیان تجسمى توجه فراوانى شده است. از امام صادق(ع) وقتى که از خدا مى‏پرسند، امام صادق(ع) تخم مرغى را که بچه‏اى بااو بازى مى‏کرد مورد توجه قرار مى‏دهد و عظمت علمى و حیاتى آن را یک به یک مطرح کرده سپس خدا را به اثبات مى‏رساند. یا وقتى که از حضرت على(ع) یک مطلب کلامى و فلسفى مى‏پرسند. امام به جاى تعجب به جاى بحث گفتارى به نمایشنامه روى مى‏آورد. علماى مسیحى پرسیدند: چرا به هر طرف روى بیاوریم روبروى خدائیم؟ مگر هر چیزى پشت و رو ندارد؟ امام على(ع) به جاى بحث و مناظره، در حیاط منزل آتش روشن مى‏کند و آنها را در اطراف آتش قرار داده و از آنها پرسید: کدام یک از شما رو در روى آتش قرار دارد؟ همه گفتند: روبروى آتش ایستاده‏ایم. آنگاه حضرت نتیجه مى‏گیرد که: هر چیزى که پشت و رو ندارد، شعله، نور، هر طرف آن بایستى رو در روى آن قرار دارى، خداوند بزرگ وجود مادى ندارد. اَللَّهُ نُورُ اَلسَّماواتِ وَ اَلْأَرْضِ‏ در هر جا که باشید رو در روى خدا ایستاده‏اید پس نباید خداوند جهان را با موجودات مادى تشبیه کنید. (همان) براى آگاهى بیشتر در این زمینه ر.ک: 1- هنر در قلمرو مکتب،جواد محدثى 2- هنر مکتبى،جواد محدثى 3- نگاهى به فلسفه هنر از دیدگاه اسلام،محمد تقى جعفرى 4- تاریخ هنر اسلامى،کریستین پرایس، ترجمه: مسعود رجب‏نیا 5- هنر آیه نگارى قرآن کریم،محمد مهدى هراتى 6- تصویر فنى در قرآن،قطب 7- هنر و معنویت اسلام،رحیم قاسمیان 8- مبانى نظرى هنر از دیدگاه شهید سید مرتضى آوینى


برچسب‌ها: لیلا نوری~دانشگاه امام حسین, ع
+ نوشته شده در  شنبه بیست و یکم فروردین ۱۳۹۵ساعت   توسط  دانشجویان دانشگاه امام حسین ع ارومیه  |